نرمه واران

شعر کردی کلهری (کرماشانی )‌ و مطالبی در باره ادبیات کردی


/ مروری بر شاخصه های برجسته فرهنگ کرد/
یک شاعر کرمانشاهی:ادبیات کردی، جایگاهی ویژه در ادبیات ایران دارد/متاسفانه متولیان فرهنگی استان با هنرمندان هم جهت نیستند

سرویس: /فرهنگ و/
کد خبر :13948

1386/6/1
11:36

 


خبرگزاری دانشجویان ایران - کرمانشاه


 

 

 

یک شاعر کرمانشاهی، ادبیات کردی را دارای جایگاهی خاص در ادبیات ایرانی دانست و گفت: ادبیات کردی از جمله ماناترین ادبیات در زبان ایرانی می باشد، که سابقه آن به حدود قرن دوم هجری بر می گردد.

جلیل آهنگرنژاد در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه کرمانشاه، با بیان مطلب فوق در خصوص قدمت ادبیات کردی گفت: قدیمی ترین آثار شعر کردی در شهر سلیمانیه و بر قطعه ای از پوست آهو بصورت دست نوشته یافت شده و بهمین خاطر بسیاری افراد معتقدند که قدمت ادبیات به زبان کردی و به ویژه به گویش کلهری بیشتر از زبان فارسی دری می باشد.

وی افزود: اما آنچه که بعنوان اصل ادبیات کردی ثبت شده به قرن هفتم و هشتم هجری بر می گردد که دراین دوره  اولین اسناد شعر کردی بنام افرادی چون پریشان دینوری و ... به مضامین دینی و مذهبی ثبت شده است.

آهنگر نژاد پیرامون شاخصه های زبان کردی و بکار گرفتن این شاخصه ها در ادبیات ابراز داشت: کلام کردی به دلیل دو ویژگی حماسی و آهنگین بودن، با دیگر زبانها تفاوتی قابل ملاحظه دارد که خود این نیز بیشتر از موقعیت جغرافیایی منطقه کرد و بخصوص کرمانشاه و همچنین مرزبان و جنگاور بودن کرمانشاهیان سرچشمه گرفته است.

وی در خصوص محتوا و دور نمایه ادبیات کردی در گذشته و دوران معاصر ضمن تاکید بر این نکته که ادبیات معاصر ما استخوان دارتر شده ابراز داشت:در گذشته در نمایه ادبیات و شعر کردی بیشتر مسائل عاطفی و عاشقانه و گاه نیز مذهب و عرفان بطور سطحی بوده اما خوشبختانه در دوران معاصر این ادبیات به فضایی جدید وارد شده که این مسئله در آثار شاعران جدید بخوبی مشهود است.

این شاعر کرمانشاهی در ادامه گفت: در شعر شاعران امروز که اکثرا نیز دانشگاهی و تحصیل کرده می باشد اثراتی زیبا از اندیشه های نوین و دنیای مدرن دیده می شود و همین مسئله می تواند ادبیات ما را در آینده با ادبیات جهانی هم سو و هم تراز کند.

آهنگر نژاد در رابطه  استفاده از قالب ها و اوزان عروضی در شعر کردی تصریح کرد: تا حدود 100 سال اخیر تنها وزن شناخته شده وزان هجایی و بصورت مثنوی های هجایی استفاده می شد که بعدها اولین تجربه های استفاده از اوزان عروضی در اشعار سید یعقوب ماهیدشتی (ماشیتی) پیش آمد که این حرکت نو در آثار شاعرانی چون پرتو و تمکین کرمانشاهی به پختگی کامل رسید.

وی افزود: استفاده از قالبهای شعری چون دوبیتی، رباعی، ترجیح بند و ترکیب بند ... در زمان پرتو و تمکین بنیان نهاده شد و در ادامه آنها شامی کرمانشاهی بود که قطعا از موفق ترین اشخاص در شعر عروضی دینی می باشد . در واقع از دهه هفتاد به بعد با ظهور نسل نو، قالب های نو و آزاد نیز در شعر کردی به زیبایی به کار گرفته شدند.

ا ین شاعر در پاسخ به این سئوال که « ادبیات کردی و بویژه شعر کردی چه جایگاهی در جهان ادبی دارد؟» گفت :ادبیات ما هنوز به آن حد نرسیده که قدرت قیاس با ادبیات جهانی را داشته باشد اما خلاقیتهای شاعران جدید نویدی برای دست یافتن به این مهم است.

وی ادامه داد: با اینکه گذشته های نه چندان دور ادبیات ما تنها در محدوده روستاها و ایلات نفس می کشید اما الان می بینیم که بسیاری از ماهنامه های ادبی صفحاتی به ادبیات کردی کرمانشاهی (کرماشانی) اختصاص داده اند و توجه  افکار مختلف نیز بسوی این ادبیات و زبان با ارزش جلب شده است.

آهنگرنژاد در رابطه با اشعار فارسی شاعران کرد زبان در دوران معاصر نیز گفت: قطعا داشتن یک زبان محلی ودر کنار آن استفاده از زبان رسمی، یک نکته مثبت و با ارزش است اما همانطور که تاریخ در مورد افرادی چون شهریار ثابت کرد، اگر شاعران به زبان مادری خویش به خلق آثار ادبی بپردازند بطور قطع موفقیتی بیشتر و با ارزش تر خواهند داشت.

وی درخاتمه در خصوص  راهکارهای عملی برای وضعیت ادبی منطقه کرد ضمن اشاره به تاثیر ایجاد فرهنگستان زبان کردی و دفتر نشر فرهنگ و ادبیات کردی در این زمینه گفت: متاسفانه در استان ما متولیان  امور فرهنگی با هنرمندان هم سو و هم جهت نیستند و درصورت برقراری این ارتباط می توان گامهای موثری برداشت.



نویسنده : جلیل آهنگرنژاد ; ساعت ۸:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/٦/٩