نرمه واران

شعر کردی کلهری (کرماشانی )‌ و مطالبی در باره ادبیات کردی


 

با نگاهی به آثار ابوالقاسم لاهوتی  

شعر هجایی کردی

الهام بخش شاعران نوپرداز ایرانی

به قلم : جلیل آهنگرنژاد

 

روابط همسایگانه و خویشاوندی زبان ها ما را در چهارچوب مشاهداتی قرار می دهد که می تواند منشاء جهش هایی گاه مثبت در تحولات و نوآوری های زایشی زبان باشد. اصولاً شالوده ی بخش زایشی هر زبانی تخیلات ، آرمان ها ، عواطف و احساساتی است که در بخش ادبیات آن زبان مورد بحث و مداقه قرار می گیرد و نیز یکی از عمده ترین اصول ادبیات آن است که نوآیین باشد و در هر عصری با نگاهی تازه و انگاره ای تازه تر به سوی آینده در حرکت باشد.

تاریخ ادبی جهان حداقل درچند سده ی پیش نشان از این دارد که زبان ها به ویژه در شاخه های ذوقی شان می توانند رابطه ای داد و ستدی داشته باشند و عموماً این روابط به پویایی و مانایی بعضی از این زبان ها یاری رسانده است. در این میان دو زبان با پیشینه ی فارسی و کُردی به خاطر ویژگی هایی مشترک درجغرافیای طبیعی شان با هم ارتباطی جدی ، عمیق و خلل ناپذیردارند. این روابط تا آنجا عمیق است که هر کدام از این دو زبان با رخنه در لایه های پنهان و پیدای یکدیگر ، راه را بر تغییرات و تحولات تازه گشوده اند و ادبیات این دو زبان به واسطه ی خویشاوندی و حس همسایگی مشترکات فراوانی دارد.

به طور مثال اگر در ادب فارسی شاهنامه ای هست ، آثار حماسی فراوانی نیز با نگاهی گاه مشترک در ادب کُردی ( به ویژه بخش جنوبی آن ) حضوری ماندگار دارد. نظیره سرایی ها و بسیاری دیگر از قالب ها و فرم های رایج در دو زبان نمونه های موفق مشترکات دو زبان به حساب می آیند. آنچه مرا برآن داشته که از این دریچه بنگرم ، ارتباط شعر کُردی هجایی (در گویش کلهری ) با روح نوگرایانه و حرکت آفرین شاعر شعر نو»ابوالقاسم لاهوتی « است که از مبدعان تحول بزرگ در شعر فارسی محسوب می گردد و به گونه ای ایجادکننده ی پیوندی بین شعر کُردی هجایی و شاعران نوپرداز فارسی است.



نویسنده : جلیل آهنگرنژاد ; ساعت ٩:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/٤